3-fase aansluiting warmtepomp: wanneer wel, wanneer niet?

Wil je een warmtepomp installeren, maar heb je een 1-fase aansluiting? Sinds 1 juli 2026 gelden er strengere regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor het stroomnet. Daardoor komen nieuwe aanvragen voor een 3-fase aansluiting in drukke gebieden op een wachtlijst.

Goed nieuws: voor de meeste warmtepompen is een 1-fase aansluiting voldoende. In dit artikel lees je wanneer 1-fase volstaat, wanneer je 3-fase écht nodig hebt, en hoe je met slimme aansturing verzwaring vaak kunt voorkomen.

Bij een 1-fase aansluiting komt één stroomkabel (één fasedraad) en een nuldraad je woning binnen. Deze aansluiting is meestal gezekerd op een capaciteit van 25 tot 40 ampère en komt vooral voor in oudere woningen. Een 1-fase aansluiting kan hiermee zo’n 8 tot 9,5 kW vermogen leveren. 

Een 3-fase aansluiting bestaat uit drie fasedraden (fasen) plus een nuldraad. De elektrische belasting wordt hierdoor over deze drie fasen verdeeld waardoor ze gecombineerd meer belasting aankunnen dan een 1-fase aansluiting. Een veelvoorkomende aansluiting van 3x25 ampère kan in totaal ongeveer 17 kW vermogen tegelijk leveren. Dat geeft meer ruimte voor grote verbruikers zoals een warmtepomp, laadpaal of inductiekookplaat.

In oude woningen is van oorsprong een 1-fase aansluiting aanwezig en dit was tot voor kort in de meeste woningen  altijd voldoende. Door de jaren heen zijn er echter steeds meer elektrische apparaten bijgekomen die relatief veel vermogen vragen. Denk aan inductiekookplaten, warmtepompen en laadpalen. Daarbij is niet alleen belangrijk hoeveel stroom deze apparaten gebruiken, maar vooral hoeveel vermogen ze op hetzelfde moment vragen. Dit noemen we gelijktijdigheid.

Heb je bijvoorbeeld een 1x35 ampère aansluiting en gebruik je een warmtepomp, inductiekookplaat, oven en laadpaal tegelijkertijd? Dan kan de totale stroomvraag boven de maximale capaciteit van ongeveer 8 kW uitkomen. De hoofdzekering kan dan uitschakelen.

Dat betekent niet dat je al deze apparaten niet kunt gebruiken met een 1-fase aansluiting. Met slimme aansturing kun je voorkomen dat apparaten tegelijkertijd op vol vermogen draaien. Een laadpaal kan bijvoorbeeld tijdelijk minder vermogen gebruiken wanneer de warmtepomp en andere apparaten veel stroom vragen. Dit wordt ook wel load balancing genoemd.

Ook bij een 3-fase aansluiting speelt gelijktijdigheid een rol. De totale capaciteit is groter, maar iedere fase heeft zijn eigen maximale belasting. Daarom is het belangrijk dat zware elektrische apparaten goed over de drie fasen worden verdeeld.

Vooral bij een hybride warmtepomp is een 1-fase aansluiting in bijna alle gevallen voldoende. Een hybride werkt samen met je cv-ketel, waardoor de warmtepomp zelf minder piekvermogen hoeft te leveren.

Maar ook zwaardere warmtepompen kunnen op een 1-fase aansluiting draaien. In de winter (het piekmoment van de warmtevraag) verbruikt een warmtepomp doorgaans rond de 16 ampère. Bij een 1x35 ampère aansluiting houd je dan nog zo'n 19 ampère over voor andere apparaten (of voor de warmtepompboiler van een all-electric systeem).

Wat als er tijdelijk veel stroom tegelijk gevraagd wordt? Dan schakelt een slimme warmtepomp automatisch terug in vermogen. Bij een hybride systeem springt bovendien de cv-ketel even bij. Zo blijft je woning comfortabel warm zonder dat je aansluiting overbelast raakt.

Er zijn situaties waarin een 3-fase aansluiting wel verstandig of noodzakelijk is. Dat is het geval als je totale stroomvraag structureel boven de 35 ampère uitkomt. Bijvoorbeeld wanneer je een warmtepomp combineert met andere zware verbruikers:

• Een inductiekookplaat verbruikt 6 tot 10 ampère per “pit”/kookzone. Met meerdere pannen kan dit dus snel oplopen.  

• Een laadpaal voor het laden van je elektrische auto zit vaak op een verbruik van 16 of 32 ampere. 

Kortom: hoe meer grootverbruikers je gelijktijdig wilt gebruiken, hoe eerder een 3-fase aansluiting de logische oplossing wordt.

Het vermogen van je warmtepomp is een belangrijke indicator. In de tabel hieronder zie je wanneer een 1-fase aansluiting doorgaans volstaat en wanneer 3-fase logischer is.

Let op: het gaat hier om het verwarmingsvermogen van de warmtepomp. Het elektrisch opgenomen vermogen ligt fors lager doordat een warmtepomp een COP van ongeveer 3-5 heeft (voor elke 1 kWh stroom levert de pomp 3 tot 5 kWh warmte).

Ook als je totale vermogen soms boven de 35 ampère uitkomt, hoef je niet direct over te stappen op 3-fase. Veel belasting is namelijk goed te plannen of te sturen.

• Plannen: stem het laden van je auto af op het gebruik van de inductiekookplaat, of laad 's nachts wanneer andere apparaten uit staan

• Slim aansturen (load balancing): apparaten schakelen tijdelijk terug in vermogen wanneer de stroomvraag hoog is. Een warmtepomp kan bijvoorbeeld minder vermogen vragen terwijl je kookt
  
  

Zo verdeel je de beschikbare capaciteit slim en kun je in veel gevallen prima toe met een 1-fase aansluiting. 

Weet je niet welke aansluiting je hebt? Er zijn drie manieren om daar snel achter te komen:

1. Log in bij je netbeheerder: het aansluittype staat vermeld in je gegevens

2. Check je energie-eindafrekening: hier staat het aansluittype vaak op

3. Bekijk je meterkast: staat er 220/230 V op, dan heb je meestal een 1-fase aansluiting. Staat er 380/400 V of 3x220/230 V, dan is het 3-fase

Een 1-fase aansluiting is in veel gevallen voldoende voor een warmtepomp. Het hangt af van je piekvermogen en of je aansluiting dat aankan. Gelukkig zijn veel apparaten slim aan te sturen, waaronder de warmtepompen van DeWarmte.

Heb je al een 3-fase aansluiting of sta je op de wachtlijst? Plan een vrijblijvend adviesgesprek in, dan kijken we graag met je mee welke warmtepomp het beste bij jouw woning past.

Heb je een 1-fase aansluiting en vraag je je af of een warmtepomp mogelijk is? Neem contact op en stel je vragen aan onze experts. We kijken samen met je naar je aansluiting, warmtevraag en welke warmtepomp bij jouw situatie past.